Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα "Αρχαιολογία της Ανατολικής Μεσογείου: Ελλάδα, Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή" (ακαδημαϊκό έτος 2015-2016)

Εκ μέρους της Γραμματείας του ΠΜΣ "Αρχαιολογία της Ανατολικής Μεσογείου: Ελλάδα, Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή", σάς κοινοποιώ την ακόλουθη ανακοίνωση:


 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

"Με χαρά σας ενημερώνουμε  για τη δημοσίευση της Πρόσκλησης Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος ακαδημαϊκού έτους 2015-2016 του νέου καινοτόμου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών Αρχαιολογία της Ανατολικής Μεσογείου: Ελλάδα, Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή, του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Σας προσκαλούμε να ενημερωθείτε αναλυτικά για το αντικείμενο, τους στόχους, το πρόγραμμα σπουδών, την αίτηση συμμετοχής και τα λοιπά στοιχεία του προγράμματός μας στη σελίδα μας
https://aegean.academia.edu/PostgraduateProgrammeArchaeologyoftheAncientEasternMediterraneanGreeceEgyptNearEast,
και να γίνετε μέλος την νέας ακαδημαϊκής μας κοινότητας!"

Μαρία Τσαμούρη
Γραμματεία ΠΜΣ "Αρχαιολογία Ανατολικής Μεσογείου: Ελλάδα, Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή"
Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Κτίριο "Δήμητρα", Λεωφ. Ρόδου-Καλλιθέας, 85100 Ρόδος
Τ: 22410 99340, 6973683784 | Email: rhodes_pms_eastarch@aegean.gr

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Πληροφορίες για το νέο, καινοτόμο ΠΜΣ έχουν επίσης αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Τμήματος Μσογειακών Σπουδών και στον ιστότοπο της Αιγυπτολογικής Ομάδας Έρευνας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.  

Νέο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Αρχαιολογία της Ανατολικής Μεσογείου!

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΜΠΣ) για την «Αρχαιολογία της Ανατολικής Μεσογείου: Ελλάδα, Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή» υλοποιεί το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών, από το ακαδημαϊκό έτος 2014-2015. Το Πρόγραμμα απονέμει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (ΜΔΕ) στην «Αρχαιολογία της Ανατολικής Μεσογείου».

Στο ΠΜΣ γίνονται δεκτοί πτυχιούχοι του ιδίου τμήματος, όλων των τμημάτων που είναι συναφή με το γνωστικό αντικείμενο των ανθρωπιστικών, παιδαγωγικών, κοινωνικών και πολιτικών επιστημών των Πανεπιστημίων της ημεδαπής ή σχετικών αναγνωρισμένων ομοταγών Ιδρυμάτων της αλλοδαπής, καθώς και πτυχιούχοι Τμημάτων ΤΕΙ συναφούς γνωστικού αντικειμένου. Ο αριθμός εισακτέων κατ’ έτος ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο σε 30 μεταπτυχιακούς φοιτητές.

Η χρονική διάρκεια για την απονομή του ΜΔΕ ορίζεται σε τρία εξάμηνα. Το πρόγραμμα υλοποιείται με πρότυπες μορφές εκπαίδευσης που συνδυάζουν: α) δια ζώσης μαθήματα/συναντήσεις μία φορά το μήνα) και β) πρότυπες (ηλεκτρονικές) διαδικασίες εκπαίδευσης/μάθησης από απόσταση.

Καταληκτική ημερομηνία υποβολής δικαιολογητικών: 19 Σεπτεμβρίου 2014.

Για περισσότερες πληροφορίες και εγγραφές, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών, ή στείλτε τα ερωτήματά σας στην ηλεκτρονική διεύθυνση Rhodes_PMS_EastArch@aegean.gr.

Τηλέφωνα επικοινωνίας: 22410 99340-1, 22410 99338, 6944945907 και 6945556253 (καθημερινά, 10:00-13:00).

Γνωρίστε την Αιγυπτιολογία μέσα από τα καινοτόμα επιμορφωτικά προγράμματα του Πανεπιστημίου Αιγαίου!

 

Τρίτος χρόνος λειτουργίας των καινοτόμων, εξ' αποστάσεως επιμορφωτικών προγραμμάτων "Αιγυπτιακά Ιερογλυφικά και Παπυρολογία" και "Αρχαία Αίγυπτος και ο Κόσμος της Ελληνικής Αρχαιότητας: διεπιστημονικές και διαθεματικές προσεγγίσεις". 

Για εγγραφές και περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε τους ακόλουθους συνδέσμους: 

• Αιγυπτιακά Ιερογλυφικά & Παπυρολογία
• Αρχαία Αίγυπτος & ο Κόσμος της Ελληνικής Αρχαιότητας

Για όσες εγγραφές πραγματοποιηθούν έως τις 10 Σεπτεμβρίου ισχύει ειδική έκτπωση 10%, η οποία λειτουργεί αθροιστικά με τις υπόλοιπες κατηγορίες εκπτώσεων (έως και 25%).  

Σας περιμένουμε για ένα μαγικό ταξίδι γνώσης στην αρχαία Νειλοχώρα με την εγγύηση της ενδεκαετούς εμπειρίας του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην έρευνα και διδασκαλία του αρχαίου Αιγυπτιακού πολιτισμού!!!
 

ABERCROMBY PRESS: Launch of a new EGYPTOLOGY PUBLISHING HOUSE in Liverpool

Dr. Benedict Davies (University of Liverpool) has recently launched Abercromby Press, a niche publisher specialising in academic books on Egyptology and related subjects.

Their aims are:

- to publish high-quality books at competitive prices, thereby challenging the currently prohibitive high pricing structure of many of the mainstream academic publishing houses;

- to remunerate authors with an attractive royalty on sales;

- to undertake peer reviews where deemed necessary.

The current portfolio includes the forthcoming titles:

- Benedict G. Davies, *An Encyclopedia of Deir el-Medina.*

- K.A. Kitchen, *The Rise and Fall of Nations in Ancient Near Eastern and Biblical Antiquity.*

Should you have a project in mind, or a manuscript ready for production, please email Dr. Davies to discuss editorial requirements (benedict.davies@gmail.com). Alternatively, you can contact him for an informal chat on one the following numbers: +44 151 638 9017 (office), +44 7801 445156 (mobile).

JEA Editor-in-Chief - expressions of interest sought

The Journal of Egyptian Archaeology has been the flagship publication of the Egypt Exploration Society since its inauguration in 1914. As the Journal approaches its 100th issue The Trustees are seeking to appoint a new Editor-in-Chief to ensure it remains at the forefront of publishing in Egyptology and Egyptian archaeology whilst meeting the challenges posed by open-access and the transition to a mixed print and digital environment.

 

The successful candidate will be an Egyptologist with a strong background in a broad range of Egyptological and archaeological topics, a proven track-record of producing high-quality research, and appropriate publishing or editing experience. The role will include:

 

-- Checking that submissions are suitable for JEA

-- Arranging for peer review via two academic referees, one or both of whom may be drawn from the Editorial Board

-- Evaluating peer reviewers' reports, and, in consultation with the Editorial Board where appropriate, making the decision as to whether or not to publish based on their advice

-- Relaying the decision and advice to the contributor

-- Liaising with the editors of the Society's other publications to ensure co-ordination across the full range of titles and series

 

At the outset the new Editor-in-Chief will also, with the Society's Director, assemble an international Editorial Board of scholars, to provide the necessary expertise across the full range of specialisms

within Egyptology. The Society plans to review the Journal's editorial policy alongside that of its other publications during 2014 to ensure that it can maintain its leading role in Egyptological and archaeological scholarship for many years to come, and the successful candidate will be expected to play a guiding role in this.

 

The Editor-in-Chief will report to the Society's Director and will be paid an honorarium of c. £3-5,000 per volume.

 

Potential candidates are invited to submit an expression of interest to the Director, Dr Chris Naunton, by e-mail (chris.naunton@ees.ac.uk), no later than 12pm (BST) on Friday 18 October.

 

For further information about the Journal please see

http://www.ees.ac.uk/publications/journal-egyptian-archaeology.html

Source: EEF

3 Postdoc positions, LMU, Munich

Postdoctoral Fellowships Application
(http://www.mzaw.uni-muenchen.de/dw/grants/postdoc/index.html)

Ludwig-Maximilians-Universität (LMU) in Munich is one of the leading European universities with a tradition reaching back more than 500 years. The university has established the Graduate School "Distant Worlds: Munich Graduate School for Ancient Studies" which has been funded by the German Excellence Initiative since November 1st, 2012.
The Graduate School is an interdisciplinary research network that brings together LMU Munich and research institutions in Munich to provide an optimal environment for disciplinary research and the
promotion of junior academics in the field of ancient studies. As part of its doctoral study and postdoctoral training programme, the Graduate School will combine research from a broad spectrum of disciplines within the field of ancient studies.

The Graduate School invites applications for the following positions:

3 PostDoc-Positions
Salary grade 13 TV-L / 100%

The starting date will be November 1, 2013.

The positions are limited to two years; they may be extended by a third year.

Each of the positions will coordinate a junior research group to be established as of 2013. The junior research groups are oriented towards one of the seven focus areas below:

1. Constructions of norms
2. Constructions of elites
3. Constructions of the "beautiful"
4. Organisation of coexistence
5. Organisation of exchange
6. Organisation of dealing with dissent
7. Organisation of memory an forgetting

Responsibilities:

Successful candidates will conduct an independent research project contributing to one of the seven focus areas, to be chosen by the candidates themselves. In pursuing their research, candidates will be
supported by mentors chosen from the group of Principal Investigators of the School.
They will collaborate with doctoral students in an interdisciplinary junior research group and coordinate the activities of that group (supported by mentors). They will develop new research perspectives in the field of ancient studies together with doctoral students, Principal Investigators and
other members of the Münchner Zentrum für Antike Welten.

Requirements:

In order to apply, candidates will need to have completed their doctorate in the field of ancient studies with outstanding results. Applicants will need to submit a proposal for an independent research project. They should demonstrate their willingness to work in an interdisciplinary context as well as an interest in basic and theoretical questions. We are especially interested in candidates
whose research projects relate to the following focus areas: "Organisation of coexistence", "Organisation of exchange", "Organisation of elites".

The School offers the scope for developing new perspectives in an inspiring research environment.

Applicants with disabilities possessing essentially equal qualifications will be given preference. LMU Munich is an equal opportunity employer committed to excellence through diversity and therefore explicitly encourages women to apply.

Please submit the following required application documents electronically:

as one pdf-file:
(1) Application letter (letter of motivation)
(2) Curriculum vitae
(3) List of publications and list of courses taught
(4) Degree certificates
(5) Research proposal (max. 7.500 characters incl. spaces)
(6) 2 Letters of reference
(7) Sample of your written work (app. length: 10–12 pages).
as doc- or docx-file:
completed application form
(download: www.mzaw.uni-muenchen.de/dw/grants/postdoc/application.dot).
For further questions regarding the postdoc positions please send an email to Dr. Isabella Wiegand:
wiegand@klassphil.uni-muenchen.de

You can find further information on the Graduate School "Distant Worlds“ on the following website:
http://www.mzaw.uni-muenchen.de/dw

Please submit your complete application in German or English citing the reference number DW-PostDoc/13 at the latest by

September 23, 2013 exclusively via email to: mzaw@lmu.de

Πηγή: EEF

Απονομή του πρώτου ελληνικού διδακτορικού τίτλου στην Αιγυπτολογία (Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Αιγαίου)!

 

 

Το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, πάντα καινοτόμο και πρωτοποριακό στην αιγυπτολογική έρευνα και διδασκαλία, με χαρά ανακοινώνει την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης διδακτορικής διατριβής στην Αιγυπτολογία στην Ελλάδα και την απονομή του σχετικού τίτλου στον κ. Παύλο Π. Αντωνάτο, αρχαιολόγο του Υπουργείου Πολιτισμού.

 

Τίτλος διατριβής: Ερμηνευτική των μορφών της φαραωνικής Αιγύπτου: Συμβολή στη μελέτη των ανθρωπίνων στάσεων και κινήσεων.

 

Τριμελής Επιτροπή: Επ. Καθ. Παναγιώτης Η.Μ. Κουσούλης (επιβλέπων, Πανεπιστήμιο Αιγαίου), Καθ. Ίρις Τζαχίλη (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Καθ. Yvan Koenig (Καθολικό Ινστιτούτο Παρισιού).

 

Επταμελής εξεταστική επιτροπή: Καθ. Νότα Κούρου (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Καθ. Yvan Koenig (Καθολικό Ινστιτούτο Παρισιού), Καθ. Ίρις Τζαχίλη (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Αν. Καθ. Κώστα Σμπόνιας (Ιόνιο Πανεπιστήμιο), Αν. Καθ. Σπύρος Σύροπουλος (Πανεπιστήμιο Αιγαίου), Επ. Καθ. Παναγιώτης Κουσούλης (Πανεπιστήμιο Αιγαίου), Λεκ. Κώστας Κοπανιάς (Πανεπιστήμιο Αθηνών) 

   

 

 



 

Ερμηνευτική των μορφών της Φαραωνικής Αιγύπτου: 

συμβολή στη μελέτη των ανθρωπίνων στάσεων και κινήσεων

Παύλος Π. Αντωνάτος 

 

Θέμα μέγα και θεμελιώδες για την ιχνηλάτηση και κατανόηση πτυχών της συμπεριφοράς και  νόησης των αιγυπτίων κατά τη φαραωνική περίοδο αποτελεί η κινησιολογία των αιγυπτιακών σωμάτων. Με το θέμα τούτο καταπιάστηκε, αν και σε περιορισμένη έκταση, με ζήλο και ζωηρό ενδιαφέρον ο Ηρόδοτος στο βιβλίο του Ευτέρπη (ΙΙ), καταδεικνύοντας την ύπαρξη βασικών πολιτισμικών διαφορών ως προς τις κινήσεις και στάσεις του σώματος μεταξύ Αρχαίας Ελλάδος και Αιγύπτου. Έκτοτε, εντυπωσιάζει αρνητικά το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα το πραγματευόμενο θέμα δεν αποτέλεσε αντικείμενο ενδελεχούς έρευνας από αιγυπτιολόγους, παρά μόνο προκάλεσε ακροθιγείς και διάσπαρτες αναφορές κυρίως από ετερόκλητους άλλων χώρων επιστήμονες.

 

Το ανθρώπινο σώμα υπό το πρίσμα της σωματοκινησιολογίας μπορεί να αποτελέσει  μια εστιακή περιοχή κρίσιμων αιγυπτιολογικών-αρχαιοανθρωπολογικών συζητήσεων, ένα ευρύ πεδίο αναζήτησης και τεκμηρίωσης, μια περιοχή που να έλξει ποικίλες επιστημονικές προσεγγιστικές διερμηνεύσεις και να κεντρίσει το γόνιμο προβληματισμό˙ εν ολίγοις, μπορεί να αποτελέσει μια ανοιχτή πρόκληση.

 

Διαβάζοντας το υλικό οστεϊκό σώμα εν είδει αρχαιολογικών λειψάνων μπορούμε να σκεφτούμε αρχαιολογικά. Το ίδιο όμως, ενδεχομένως, μπορεί να συμβεί και με την ανάγνωση του απεικονιστικού σώματος. Η μοναδικότητα του αιγυπτιακού πολιτισμού έγκειται μεταξύ άλλων και στο μεγάλο ενδιαφέρον που εκδηλώνεται από νωρίς για την απεικόνιση του ανθρώπινου σώματος, της ανθρώπινης μορφής. Η απόδοση της σωματοκινησιολογίας, η οποία χαρακτηρίζεται από εκφραστική δύναμη και στην οποία ενσταλάσσεται εξειδικευμένη νοηματοδότηση, επιτυγχάνεται πρώτα από τους αρχαίους Αιγύπτιους. Οι σωματοκινησιολογικές συμπεριφορές στη Φαραωνική Αίγυπτο είναι φόρμες επικοινωνίας κληροδοτημένες από το απώτατο παρελθόν ως πρωταρχικές φυσικές συμπλεγματικές δράσεις συμβολικής συναναστροφής και κατανόησης εγκόσμιων ή και υπερκόσμιων νοήσεων. Η αιγυπτιακή σωματοκινησιολογία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις καταστατικές έννοιες όπως αυτή του αθανάτου και του θείου, την τελετουργία, την αιγυπτιακή συναισθηματική παλέτα, αλλά και τον εκφαντικά πολυσχιδή επίγειο βίο. Η αιγυπτιακή σωματοκινησιολογία μέσω της απεικόνισης αποσυνδέεται και απεγκλωβίζεται κατά πολύ από την πεισματικά άκαμπτη και στατική εικόνα που έχουμε σχηματίσει ή θεληματικά σχηματίζουμε για τα αιγυπτιακά απεικονιζόμενα σώματα, τις αιγυπτιακές μορφές.

 

Οι αιγυπτιολόγοι Schäfer και Wilkinson ήταν αυτοί που επεσήμαναν και τόνισαν την ύπαρξη του απύθμενα τεράστιου όγκου ενσυνείδητων, υποσυνείδητων και νοηματοδοτημένων σωματοκινησιολογικών στάσεων και κινήσεων εντός του πλαισίου της φαραωνικής απεικονιστικής παραγωγής. Μέσω αυτής της τέχνης αποδιδόταν η καθημερινώς ή περιοδικώς ασκούμενη σωματική κινησιολογία, μια σωματοκινησιολογία με έντονο συμβολιστικό πλούτο και εν πολλοίς επικοινωνιακή. Η αρχαιοαιγυπτιακή επικοινωνιακή συνδιαλλαγή συνίστατο από πολύ περισσότερα πέρα των απλών ή και σύνθετων λέξεων και φράσεων, είτε γραπτών, είτε προφορικών. Δε θα ήταν υπερβολή να ειπωθεί ότι το ανθρώπινο αιγυπτιακό σώμα μετείχε εξολοκλήρου και ήταν απαραίτητο για τη σύνθεση, τον προσδιορισμό και την καθιέρωση των επικοινωνιακών νοημάτων και της άμεσης κατανόησής τους. Οι σωματοκινησιολογικές ΄΄εκφράσεις΄΄ ασκούνταν για να συνδεθούν με τη γλώσσα και να την ενισχύσουν. Αυθύπαρκτα, αυτόνομα και μεμονωμένα δεν λειτουργούσε ούτε η γλώσσα, ούτε και η σωματοκινησιολογική συμπεριφορά˙ και οι δύο κύριες οδοί της ανθρώπινης επικοινωνίας αλληλοσυμπληρώνονταν, αλληλοεκπορεύονταν,  αλληλοεπηρεάζονταν, αλληλοσυνδυάζονταν, συναποτελούνταν και συνστόχευαν.

 

 Ένας ευρύτατος καμβάς μη λεκτικών σωματοκινησιολογικών συμπεριφορικών κινήσεων και στάσεων, πολλές φορές τεχνικών, συνθέτουν ένα ουσιαστικό υπόβαθρο επάνω στο οποίο τροχοδρομεί η σε καθημερινή βάση λεκτική συμπεριφορά και νόηση του αρχαίου αιγύπτιου. Το οργανωμένο σύστημα της σωματικής επικοινωνίας, κινήσεις, πόζες, χειρονομίες και οι κλιμακούμενες ποιότητες αυτών, αποτελεί την ουσιώδη πολιτισμική βάση των καθημερινών δραστηριοτήτων των αιγυπτίων. Οι ΄΄κινητικές ποιότητες΄΄ διατρέχουν όλο το φάσμα του πολιτισμού τους.

 

Οι αρχαίοι αιγύπτιοι δεν προέβαιναν στην απεικόνιση σωματικών κινήσεων για καθαρά αισθητικούς σκοπούς, ούτε φιλοτεχνούσαν ολόκληρα απεικονιστικά ταφικά και γλυπτικά προγράμματα πλήρη σωματοκινησιολογικών δράσεων χωρίς κάποιο νοηματοδοτικό λόγο. Αυτά, μέσα σε ένα πλαίσιο διευρυμένων ή περιορισμένων αναπαραστατικών συμβάσεων ή κανόνων, υπηρετούσαν ένα πολυεπίπεδο πλέγμα ιδεών, αντιλήψεων, θεσμών, συρμών, τάσεων, γνώσεων, υπαινιγμών και συμβόλων, μια  νοηματοδοτημένη λειτουργικότητα, ένα μεταφυσικά εννοιολογικό σκοπό. Κατά παράδοση και σχεδόν κατ’αποκλειστικότητα ο συμβολισμός είναι το απόλυτο πεδίο σχετιζόμενο με το σώμα και εν γένει την ανθρώπινη μορφή. Έτσι, δεν είναι τυχαίο που η σύγχρονη κοινωνικοανθρωπολογική προσέγγιση της σωματικής κίνησης και στάσης αφορά κατά κύριο λόγο τη συμβολική πλευρά. Η τέχνη, σύμφωνα με τον Claude Lévi-Strauss, παρουσιάζει τα στοιχεία εκείνα, που ενώ έχουν τη μικρότερη πρακτική σημασία, μπορούν ωστόσο, χάρη στην εικονογραφία και γενικότερα τη μορφή που αναπτύσσουν, να μας εισάγουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στα ίχνη των συμβολικών συστημάτων. Αυτό συμβαίνει και στην αιγυπτιακή τέχνη. Η απεικονιζόμενη και υποδηλούμενη αιγυπτιακή ανθρώπινη κινησιολογία είναι δυνατόν να ενέχει, να κρύπτει και να υποκρύπτει νοηματικό περιεχόμενο ουσίας, που μπορεί να αποτελέσει χρηστικό εργαλείο στην πρόσληψη και επαρκέστερη κατανόηση πτυχών του αιγυπτιακού πολιτισμικού γίγνεσθαι. Για τον Brunner, τον Loyd, τον Pirenne και τον Gombrich η φαραωνική τέχνη είναι κάτι πιο βαθύ από ιστορική τέχνη, είναι εννοιολογική τέχνη.

 

Οι απεικονισθείσες σωματικές στάσεις και κινήσεις, χειρονομίες και σωματικές συμπεριφορές για τον αιγυπτιακό νου συνδέονται άμεσα και σχεδόν απόλυτα με το θεϊκό, επιστρατεύοντας την αίσθηση της όρασης. Το θεϊκό και οι τελετουργικές πράξεις γύρω απ’αυτό είναι ένα από τα ΄΄λεκτικά ανείπωτα, απερίγραπτα, απερίφραστα και ασύλληπτα΄΄ του αιγυπτιακού βίου. Με τη συμμετοχή όμως της σωματοκινησιολογικής γλώσσας καθίσταται κατά το δυνατόν ΄΄σωματικά δηλωτικό, προσεγγίσιμο, αντιληπτό και αφομοιωτέο΄΄, τόσο από τον θνητό πομπό, όσο και από την αθάνατη θεότητα-δέκτη, αλλά και τον παρατηρητή. Το θεϊκό απευθύνεται στο πνεύμα του ανθρώπου, μα από την άλλη το σώμα αυτό καθαυτό είναι πνεύμα, σκέψη, νους με κινήσεις και στάσεις, που ορίζονται, καθορίζονται και κατευθύνονται απ’αυτό. Το σώμα και το πνεύμα λοιπόν, δεν είναι δυο ξεχωριστά πράγματα, αλλά μια ενιαία ΄΄διαδικασία΄΄. Οι βασικές και εξειδικευμένες κινήσεις και στάσεις του σώματος είναι θεμελιώδη πνευματικά-θεϊκά χαρακτηριστικά. Έτσι, οι σωματικές κινήσεις και στάσεις εισχωρούν και επιχωριάζουν σε θέματα σύλληψης της έννοιας του υπερβατικού και του θεϊκού, όπως η προσευχή, η δοξολογία, η λατρεία, η δέηση, ο τελετουργικός χαιρετισμός, η προσφορά και η αφοσίωση.

 

Το πνεύμα και το σώμα του αρχαίου αιγύπτιου πέραν των ιεροπραξιακών ή μη δράσεων στις οποίες μετέχει ενεργά, επεμβαίνει ουσιαστικά και στην ΄΄εξαγωγή΄΄-προβολή των αιγυπτιακά βιούμενων (συν)αισθημάτων. Το (συν)αίσθημα είναι ένας δύσκολος επικοινωνιακός δίαυλος και γίνεται ακόμη δυσκολότερος προς ερμηνεία, ανάλυση και κατανόηση όταν βρίσκεται εντός πλαισίου απεικονιστικής δημιουργίας. Η προσπάθεια ανίχνευσης και διερμήνευσης (συν)αισθημάτων μέσω απεικονιστικών σωματοκινησιολογικών συμπεριφορών καθίσταται εγχείρημα αυξημένης δυσκολίας και ενισχυμένου επιστημονικού ρίσκου. Παρόλα αυτά, σε επικοινωνιακή βάση μέσω της άρρητης διάδρασης μια σωματοκινησιολογική στάση με τους συνδυασμούς και τις κινητικές της αλληλουχίες μπορεί να ενέχει πλήθος και συχνά αλληλοεπικαλυπτόμενων (συν)αισθημάτων. Οι στάσεις του σώματος και οι σωματικές επαφές-αγγίγματα παρέχουν στοιχεία, ενδείξεις και πληροφορίες αποτελώντας μια διέξοδο για πληθώρα ανέκφραστων (συν)αισθημάτων. Τέτοια μπορεί να είναι η φιλικότητα, η αγάπη, ο δεσμός, η αφοσίωση, η τρυφερότητα, η οδύνη, η θλίψη, ο πόνος, η ανάπαυλα, η κούραση, η ξεκούραση, η ακηδία, η εκδικητικότητα, ο φόβος, η ταπείνωση κ.ά.

 

Μα, στο σημείο τούτο, θα αναρωτιόταν κάποιος πώς είναι δυνατόν να φτάσει κανείς να αγγίξει το συναισθηματικό κόσμο των αιγυπτίων μέσω των μη λεκτικών μορφών δράσης και ιδιαίτερα των σωματικών; Το ευπρόσδεκτο αυτό και εν πολλοίς κατανοητό ερώτημα, επηρεασμένο από την συχνά στεγνή λογοκεντρικότητα της δυτικής νοοτροπίας, είναι αρκετά οικείο σε αυτούς που ασχολούνται με τις μη λεκτικές-άρρητες ή τις σιωπηρές σημασίες οποιασδήποτε ανθρώπινης δραστηριότητας, παρελθούσας ή ενεστώσας.

 

Οι απεικονισθείσες σωματοκινησιολογικές συμπεριφορές των αρχαίων αιγυπτίων επηρεάζονται σαφώς από ανθρωπολογικούς παράγοντες, που επεμβαίνουν στη συλλογική νόηση και ψυχοσύνθεση. Η ιχνηλάτηση των αδιάβλεπτων  ΄΄απολιθωμένων΄΄ (συν)αισθημάτων μέσα από τις ΄΄παγωμένες΄΄ απεικονίσεις είναι δυνατόν να επιχειρηθεί με τη συμβολή της κοινωνικοανθρωπολογικής ανάλυσης. Η κοινωνικοανθρωπολογική ανάλυση επιστρατεύεται επίσης για την κατάδειξη της εργαλειακής χρήσης των μελών του ιδίου του αιγυπτιακού σώματος με τρόπο αρκούντως επινοητικό, διαχειριστικό και αποτελεσματικό. Μέσω μιας συγκεκριμένης πολιτισμικής διαδικασίας, εμπειρίας, γνώσης, μνημονικής εγγραφής και εξοικείωσης τα ανθρώπινα μέλη, από τα σκέλη έως την κεφαλή, μετέχουν σε μια εργαλειοποιητική διαδικασία, που σκοπό έχει την επιτακτική επιτέλεση αναγκαίων βιοτικών δράσεων. Η άμεση εμπλοκή των σωματικών μελών στην παραγωγική διαδικασία δεν παραμερίζει απαραίτητα, ούτε κατ’ανάγκην αντικαθιστά τα υλικά επινοηθέντα από τον άνθρωπο εργαλεία-προϊόντα, μα τα συνοδεύει αποτελεσματικά, τα συμπληρώνει σοφά και τα αξιοποιεί συνδυαστικά μειώνοντας τον κόπο και το χρόνο.

 

Όλες οι απεικονισθείσες σωματοκινησιολογικές δράσεις των αιγυπτίων κατά τους φαραωνικούς χρόνους προβάλλονται επαρκώς, τονίζονται και ενίοτε υπερτονίζονται και προκαλούν στο να τις δεις, αλλά και να προβείς σε μια εξέχουσα και συναρπαστικά αντιληπτική διαδικασία. Όλες αποτελούν όχημα για πολλαπλές και πολυποίκιλες αρχαιοπολιτισμικές αναγνώσεις, ανθρωπολογικές θεωρήσεις, ανιχνεύσεις, διερμηνεύσεις και διαλευκάνσεις, θεμελιώδεις και καταλυτικές για την αιγυπτιολογική σκέψη, που διέπεται από αδιόρατα, μα συνάμα συνεκτικά νήματα κινούμενων σωμάτων.

 

Ο Παύλος Π. Αντωνάτος με καταγωγή από την Κεφαλλονιά κάνοντας χρήση κρατικών υποτροφιών σπούδασε Ιστορία, Αρχαιολογία, Ιστορία της Τέχνης και Κοινωνική Ανθρωπολογία στα Πανεπιστήμια της Κοπεγχάγης, του Εδιμβούργου, της Σόφιας, της Κρήτης και της Αθήνας κατά τα έτη 1989-2003. Από το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Ρόδο έλαβε το 2013 το Διδακτορικό του τίτλο πάνω στην Αιγυπτιολογία με θέμα: "Ερμηνευτική των μορφών της φαραωνικής Αιγύπτου: Συμβολή στη Μελέτη των ανθρωπίνων στάσεων και κινήσεων’’. Από το 1997 εργάζεται ως αρχαιολόγος στο Υπουργείο Πολιτισμού διεξάγοντας σωστικές ανασκαφές στη Σάμο, ανασκαφικές τομές στον όχθο του Αρείου Πάγου, στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών και μετέχοντας ενεργά στα έργα της Ενοποίησης των Αρχαιολογικών Χώρων της Αθήνας. Για τρία συναπτά έτη από το 2000 έως και το 2002 μετείχε σε εκτεταμένη επιφανειακή έρευνα που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Κρήτης στη νήσο Γαύδο με σκοπό τον εντοπισμό, τη χαρτογράφιση και μελέτη αρχαίων θέσεων. Από το 2003 έως σήμερα εργάζεται στην Εφορεία Ιδιωτικών Αρχαιολογικών Συλλογών, Ειδική Περιφεριακή Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, καταγράφοντας, φωτογραφίζοντας, συντάσσοντας επιστημονικούς καταλόγους και τεκμηριώνοντας εκατοντάδες αρχαιότητες που βρίσκονται εις χείρας φυσικών και νομικών προσώπων. Στην ίδια Υπηρεσία σχεδιάζει, οργανώνει και υλοποιεί πρωτότυπες και πρωτοποριακές εκπαιδευτικές δράσεις με σχολικές ομάδες και με άτομα ειδικών αναγκών. Έχει εκπονήσει πλήθος αρχαιολογικών μελετών που έχουν κατατεθεί στο οικείο Υπουργείο και αφορούν στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών και στον Άρειο Πάγο. Είναι μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και της Πανελλήνιας Ένωσης Εργαζομένων στο Υπουργείο Πολιτισμού. Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται και αφορούν γενικά σε θέματα προϊστορικής αρχαιολογίας, αιγαιακής αρχαιολογίας, αιγυπτιολογίας, αρχαιολογίας μεσογειακού χώρου, κοινωνικής ανθρωπολογίας, εικαστικής αρχαιολογικής φωτοφραφίας, και ειδικά σε θέματα αρχαιολογίας του σώματος, αιγυπτιακών προσωπείων, σωματοκινησιολογίας και προϊστορίας των νησιών του Ιονίου. Είναι μέλος της Αιγυπτολογικής Ομάδας Έρευνας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και της Διεθνούς Ενώσεως των Αιγυπτολόγων.

 

Τρία νέα Προγράμματα Επιμόρφωσης και Εξειδίκευσης στην Αιγυπτολογία από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου!

Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, συνεχίζοντας το πρωτοποριακό έργο του στην έρευνα και διδασκαλία του αρχαίου αιγυπτιακού πολιτισμού, προσφέρει τρία καινοτόμα, διεπιστημονικά και διαθεματικά Προγράμματα Επιμόρφωσης και Εξειδίκευσης στην Αιγυπτολογία κατά το επόμενο ακαδημαϊκό έτος 2013-2014:

 

A. Αρχαία Αίγυπτος: διεπιστημονικές προσεγγίσεις στην αρχαιολογία, την ιστορία και τον πολιτισμό της Νειλοχώρας

Το συγκεκριμένο διατμηματικό, διεπιστημονικό και διαθεματικό Πρόγραμμα Επιμόρφωσης και Εξειδίκευσης «Αρχαία Αίγυπτος: διεπιστημονικές προσεγγίσεις στην αρχαιολογία, την ιστορία και τον πολιτισμό της Νειλοχώρας» εστιάζει σε σημαίνουσες πτυχές του αρχαίου αιγυπτιακού πολιτισμού και στις σχέσεις και αλληλεπιδράσεις του με τον κόσμο της ελληνικής αρχαιότητας. Μέσα από μια διεπιστημονική και διαθεματική προσέγγιση, που χρησιμοποιεί όλα τα σύγχρονα δεδομένα από τις επιστήμες της αρχαιολογίας, ιστορίας, θρησκειολογίας, μουσειολογίας και παιδαγωγικής, εξετάζονται η μνημειώδης αρχιτεκτονική (πυραμίδες, τάφοι, ναοί) και τέχνη της αρχαίας Αιγύπτου, και αναλύονται οι σημαντικότερες πτυχές της πολιτικής, κοινωνικής και θρησκευτικής ιδεολογίας των αρχαίων κατοίκων της Νειλοχώρας. Το Πρόγραμμα περιλαμβάνει τέσσερις διδακτικές ενότητες, με παράλληλη χρονική (Φαραωνική, Ύστερη και Ελληνορωμαϊκή Περίοδος) και θεματική ανάπτυξη (ιστορία, αρχαιολογία, τέχνη, θρησκεία, νεκρική ιδεολογία και πρακτική), και επιδιώκει να καλύψει ένα πολύ μεγάλο κενό στις υπάρχουσες δομές δια βίου μάθησης στην Ελλάδα. Στο Πρόγραμμα διδάσκουν καθηγητές εγνωσμένου κύρους από μεγάλα Πανεπιστήμια της ημεδαπής και αλλοδαπής. Με την ολοκλήρωση του Προγράμματος οι επιμορφούμενοι/ες θα γνωρίζουν το πολιτικοκοινωνικό και θρησκευτικό πλαίσιο δράσης και ανάπτυξης ενός από τους σημαντικότερους πολιτισμούς που ήκμασαν στη νοτιοανατολική λεκάνη της Μεσογείου και, παράλληλα, θα μπορούν να αξιολογούν την πολύπλευρη διαπολιτισμική επικοινωνία και τις επαφές της χώρας που γέννησε αυτόν τον πολιτισμό με τον κόσμο της ελληνικής αρχαιότητας και την Εγγύς Ανατολή. Επιπλέον, το Πρόγραμμα στοχεύει στην περαιτέρω ευαισθητοποίηση των επιμορφούμενων σε θέματα πολιτισμού με παράλληλη αξιοποίηση και εκπαιδευτική χρήση των αποτελεσμάτων του, μέσω της εκμάθησης και δημιουργίας πρωτότυπων μουσειακών και παιδαγωγικών μοντέλων για την αρχαία Αίγυπτο και τον κόσμο της ελληνικής αρχαιότητας. Το εκπαιδευτικό υλικό του Προγράμματος βασίζεται σε πρωτότυπες ψηφιακές πηγές από αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία της αρχαίας Αιγύπτου και Ελλάδας, βάσεις δεδομένων από μεγάλα Μουσεία και αρχαιολογικές συλλογές της ημεδαπής και αλλοδαπής, καθώς και σε μια πλούσια εργογραφία από πρωτογενείς και δευτερογενείς γραπτές πηγές. Η διαδραστική διδασκαλία και εκμάθηση του υλικού ενισχύει τη γόνιμη επικοινωνία μεταξύ διδασκόντων και επιμορφούμενων και βελτιστοποιεί τα γνωσιακά και μαθησιακά αποτελέσματα. 

 

Β. Αιγυπτιακά Ιερογλυφικά και Παπυρολογία

Σύγχρονο και ολοκληρωμένο πρόγραμμα διδασκαλίας της αρχαίας αιγυπτιακής γλώσσας και γραφής του Μέσου Βασιλείου (Κλασικά Αιγυπτιακά) και της ελληνικής γλώσσας και γραφής των παπύρων της Ελληνορωμαϊκής Αιγύπτου. Η πρώτη ενότητα εξετάζει και αναλύει, μέσα από πρωτότυπες ιερογλυφικές επιγραφές και αντιπροσωπευτικά έργα της αρχαίας αιγυπτιακής γραμματείας, τις κατηγορίες των ιερογλυφικών συμβόλων, τα είδη γραφής (ιερογλυφική, ιερατική), τις συντακτικές και γραμματικές δομές του ρηματικού και μη-ρηματικού λόγου, τα βασιλικά και θεϊκά ονόματα, τις ταφικές επιγραφές και τη φόρμουλα αναθημάτων και προσφορών. Με την ολοκλήρωση της ενότητας οι επιμορφούμενοι/ες θα γνωρίζουν τις κυριότερες γραμματικές και συντακτικές δομές της αρχαίας αιγυπτιακής γλώσσας και θα μπορούν να διαβάζουν, μεταγράφουν και μεταφράζουν ιερογλυφικές επιγραφές και σύντομα αποσπάσματα έργων της αιγυπτιακής γραμματείας από το πρωτότυπο. Η δεύτερη ενότητα στοχεύει σε μια ολοκληρωμένη διδασκαλία της γλώσσας και γραφής των ελληνικών παπυρικών κειμένων από την αρχαία Αίγυπτο με παράλληλη εξέταση σημαντικών πτυχών των ιστορικών, κοινωνικών και θρησκευτικών δομών της Ελληνορωμαϊκής Αιγύπτου. Με το πέρας της ενότητας οι επιμορφούμενοι/ες θα είναι σε θέση να αναγνωρίζουν, διαβάζουν, μεταγράφουν και μεταφράζουν λέξεις, προτάσεις και κείμενα από παπύρους. Παράλληλα, θα έρθουν σε επαφή με αντιπροσωπευτικά λογοτεχνικά και ιστορικά έργα της Ελληνορωμαϊκής αιγυπτιακής γραμματείας από το πρωτότυπο. Η διδασκαλία και των δύο ενοτήτων βασίζεται σε πρωτότυπο ψηφιακό υλικό και ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων ιερογλυφικών (ελληνική έκδοση του Corpus Rosette) και ελληνικών παπυρικών κειμένων, ψηφιακό ιερογλυφικό λεξικό (flashcards) και σε ειδικό λογισμικό σχεδιασμού, αποτύπωσης, μεταγραφής και μετάφρασης ιερογλυφικών επιγραφών, ενισχύοντας κατά αυτόν τον τρόπο τη διαδραστική διδασκαλία και μάθηση.  

 

Γ. Η Μυστική Παράδοση της Αιγύπτου: μαγεία, θεουργία, Ερμητισμός

Εξετάζονται σημαντικές πτυχές της μαγικοθρησκευτικής ιδεολογίας και πρακτικής της αρχαίας Αιγύπτου και των ποικιλλόμορφων επιδράσεων τους στη δυτική θρησκευτική, φιλοσοφική και μυστικιστική παράδοση της Ύστερης Αρχαιότητας και του Μεσαίωνα. Αναλύεται ο γενεσιουργός ρόλος της μαγείας, η συμβολή της στη διατήρηση της ουράνιας και κοσμικής ισορροπίας και οι αποτρεπτικές της ιδιότητες. Εξετάζονται, επίσης, η πρακτική και ο συμβολισμός του αιγυπτιακού τελετουργικού τυπικού και της θρησκευτικής δραματουργίας και τονίζεται η αλληλένδετη σχέση της μαγείας με το θρησκευτικό σύστημα σκέψης και συμπεριφοράς των αρχαίων Αιγυπτίων. Αξιολογείται η εξέλιξη της φαραωνικής μαγείας κατά την ελληνορωμαϊκή περίοδο και τονίζεται η συμβολή της ελληνικής κοσμοθεωρίας και θεολογίας στην ανάπτυξη ενός ιδιάζοντος θρησκευτικού συγκρητισμού στο πολυπολιτισμικό περιβάλλον της ελληνιστικής οικουμένης. Tο Πρόγραμμα αποσκοπεί στην διερεύνηση της σημασίας της Αιγύπτου ως γεωπολιτι(σμι)κού χώρου εντὸς του οποίου διαμορφώνονται οι συνθήκες για την διαλεκτικὴ ώσμωση της υπό θεουργική ανανοηματοδότηση τελούσης φιλοσοφίας της Ύστερης Αρχαιότητας, της καινοφανούς χριστιανικής θεολογίας και των δυτικών μυητικών και μυστικιστικών σχολών και ρευμάτων της Αναγέννησης και των νεώτερων χρόνων.


Πληροφορίες / Εγγραφές: http://e-epimorfosi.aegean.gr/

Κατερίνα Μοσχούς
Τηλέφωνο: 22410 99426
e-mail: moschous@aegean.gr

Για θέματα Προγράμματος Σπουδών και λοιπά Επιστημονικά Θέματα:

Παναγιώτης Η.Μ. Κουσούλης
Τηλέφωνο: 22410 99341, 6944945907
e-mail: egyptology@aegean.gr

    

Tμήμα Μεσογειακών Σπουδών και σχέδιο «Αθηνά»

Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύθηκε στο ιστότοπο του Athens Voice (30/1) και του Βήματος (31/1).

ο ... «Ἐφιάλτης θὰ φανεῖ στὸ τέλος, κ᾿ οἱ Μῆδοι ἐπιτέλους θὰ διαβοῦνε»;

 

Μέσα στις πυρετώδεις διαβουλεύσεις, συζητήσεις, αναλύσεις και «αξιολογήσεις» (sic) τμημάτων και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων στο πλαίσιο του σχεδίου «Αθηνά» —ενός πολύ φιλόδοξου στη σύλληψή του σχεδίου αναμόρφωσης και επαναπροσδιορισμού του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας μας, αλλά, φευ, με εγγενείς δυσκολίες εφαρμογής— ξαφνικά (;) προέκυψε, καθώς φαίνεται και ακούγεται στο προσκήνιο και το παρασκήνιο, και παρά τις κατά καιρούς τοποθετήσεις/διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου από τις Πρυτανικές αρχές του Πανεπιστημίου Αιγαίου, επείγον ζήτημα κατάργησης ή διάσπασης του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών (ΤΜΣ) στη Ρόδο. Ευλόγως δημιουργείται η απορία: Τι εξυπηρετεί  αυτή και ποιους ευνοεί; Διδάσκοντες ή φοιτητές;

 

Ειλικρινά, χρειάζεται μια γερή δόση…καρτεσιανής λογικής, για να μπορέσει κανείς να παρακολουθήσει, πόσω μάλλον να ερμηνεύσει, μια τέτοια απόφαση. Το ΤΜΣ εισέρχεται φέτος στο 14ο έτος της λειτουργίας του έχοντας να επιδείξει μια λαμπρή ακαδημαϊκή πορεία, όχι μόνο στην εγχώρια ακαδημαϊκή πραγματικότητα, αλλά εκεί που κυρίως μετράει: στον εξόχως ανταγωνιστικό, αλλά και συνάμα τόσο ελκυστικό στίβο της διεθνούς έρευνας και αριστείας. Η διεθνής αναγνώριση του ΤΜΣ πιστοποιείται μέσα από σειρά διεθνών συνεργασιών και καινοτόμων διατμηματικών ερευνητικών προγραμμάτων σε συνεργασία με καταξιωμένα Πανεπιστήμια και ερευνητικά Ινστιτούτα του εξωτερικού (Βόννης, Λειψίας, Ουαλίας, Λονδίνου, Σικάγου, Κρακοβίας κ.α.), από την πολυσχιδή δράση και στιβαρή διεθνή παρουσία του κάθε μέλους ΔΕΠ ξεχωριστά και, πρωτίστως, από την παραγωγή ολοκληρωμένων αποφοίτων με βαθιά γνώση όχι μόνον του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και των μεγάλων πολιτισμών που ήκμασαν στην ευρύτερη λεκάνη της νοτιοανατολικής Μεσογείου από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα.

Με περισσότερους από 1.000 ενεργούς φοιτητές σε προπτυχιακό, μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο ετησίως, με 22 ενεργά ή/και υπό διορισμό μέλη ΔΕΠ, 2 ΕΕΔΙΠ, με 5 ερευνητικά εργαστήρια και 1 Κέντρο Γλωσσών, με σειρά σημαντικότατων ανασκαφών στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Αίγυπτος, Ιορδανία) από μέλη της κατεύθυνσης Αρχαιολογίας και με διδασκαλία των σημαντικότερων γλωσσών της περιοχής (αραβικά, τουρκικά, εβραϊκά), το ΤΜΣ αποτελεί το μοναδικό τμήμα με διεπιστημονικό αντικείμενο τις Μεσογειακές Σπουδές στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Ενδεικτικά, αναφέρεται η αναγνώριση της υπόστασής του από τον διεθνή οργανισμό HUMED (Mediterranean Consortium of Humanities Institutes and Centres), o οποίος το ενέταξε στο δυναμικό του, ενώ προχώρησε πρόσφατα σε επίσημη πρόταση συμμετοχής του ΤΜΣ —μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος TEMPUS— σε διεθνές Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα με παράλληλη ανάπτυξή του σε Ρόδο, Ρώμη και Μαδρίτη.

 

Τα επιτεύγματα και η στέρεα παρουσία του ΤΜΣ στο ελληνικό και διεθνές ακαδημαϊκό γίγνεσθαι είναι γνωστά και αδιαμφισβήτητα, όσο και εάν κάποιοι, σκοπίμως ίσως, προσπαθούν να τα υποβιβάσουν, προβάλλοντας, με ιδιαίτερη ζέση ομολογουμένως, τα όποια —υπαρκτά και αναπόφευκτα για ένα τέτοιο τμήμα και μάλιστα περιφερειακού πανεπιστημίου— προβλήματα. Η κατάργησή του θα επιφέρει σημαντικότατο πλήγμα στην αξιοκρατία και την ενδυνάμωση του ελληνικού πανεπιστημίου που ευαγγελίζεται το σχέδιο «Αθηνά», ενώ θα υποβαθμίσει καίρια τις Ανθρωπιστικές Σπουδές στη χώρα μας. Ας την αποτρέψουμε!

Η λεκάνη της Μεσογείου υπήρξε ανέκαθεν ο χώρος αέναης διάδρασης ιδεών, συμβόλων, πολιτισμών, παρέχοντας γόνιμο έδαφος και διαύλους επικοινωνίας μεταξύ των λαών. Η σημασία της καταδεικνύεται από την άνθιση των συναφών σπουδών παγκοσμίως και τη μελέτη αυτών των αντικειμένων από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.  Το ΤΜΣ έχει καταστεί ένας σύγχρονος πόλος έρευνας, μελέτης και ανάδειξης των πολιτισμικών καταλοίπων, ιδεών και συμβόλων αυτών των πολιτισμών στην Ελλάδα. Είναι χρέος μας να το περιφρουρήσουμε και να το ενισχύσουμε.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Παράταση υποβολής Δραστηριότητας 2 για την ΔΕ1 του Προγράμματος 

Αρχαία Αίγυπτος και Αιγαιακός Κόσμος

Ο server του Πανεπιστημίου έχει βγει εκτός λειτουργίας. Για το λόγο αυτό, η προγραμματισμένη για σήμερα υποβολή της Δραστηριότητας 2 παρατείνεται έως την Κυριακή, 4 Νοεμβρίου, και ώρα 23:00.

Πρωτοποριακό πρόγραμμα εξ' αποστάσεως διδασκαλίας Αιγυπτιακών Ιερογλυφικών!

 

 

mdw-nTr "λόγος θεού", "ιερές γλυφές" (ιερογλυφικά)

 

Mετά την πολύ επιτυχημένη έναρξη (1 Οκτωβρίου 2012) του καινοτόμου, διατμηματικού Προγράμματος εξ’ Αποστάσεως Εκπαίδευσης «Αρχαία Αίγυπτος και Αιγαιακός Κόσμος: Ιστορικές, Αρχαιολογικές και Εκπαιδευτικές Προσεγγίσεις», το Πανεπιστήμιο Αιγαίου προωθώντας την αριστεία σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης και της μάθησης, προσφέρει πρωτοποριακό πρόγραμμα εξ’ αποστάσεως διδασκαλίας της αρχαίας Aιγυπτιακής Γλώσσας και Γραφής.

Ο πρώτος κύκλος του Προγράμματος θα ξεκινήσει την 1η Νοεμβρίου 2012 και θα διαρκέσει έως τις 28 Φεβρουαρίου 2013.

Με την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου σπουδών χορηγείται Πιστοποιητικό επιτυχούς παρακολούθησης με τη σφραγίδα του Πανεπιστημίου Αιγαίου και της δεκάχρονης εμπειρίας του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών στη διδασκαλία και την έρευνα του αρχαίου Αιγυπτιακού Πολιτισμού!

Επιστημονικά Υπεύθυνος Προγράμματος: Παναγιώτης Η.Μ. Κουσούλης

Πληροφορίες / Εγγραφές:

Κατερίνα Μοσχούς
Τηλέφωνο: 22410 99426
e-mail: moschous@aegean.gr

Για θέματα Προγράμματος Σπουδών και λοιπά Επιστημονικά Θέματα:

Παναγιώτης Η.Μ. Κουσούλης
Τηλέφωνο: 22410 99341, 6944945907
e-mail: egyptology@aegean.gr

Οι εγγραφές θα διαρκέσουν έως τις 30 Οκτωβρίου 2012.

 

New home for the Ancient Egyptian Demonology Project!

The new website of the Ancient Egyptian Demonology Project has been released! It is an absolutely magnificent and...demonically fabulous website!

Kasia, many congratulations for all your efforts and valuable work! May all the guardians demons be on our side!

Ολοκληρώθηκε το λεξικό της δημώδους αιγυπτιακής!

 

Dictionary Translates Ancient Egypt Life

By JOHN NOBLE WILFORD

Ancient Egyptians did not speak to posterity only through hieroglyphs. Those elaborate pictographs were the elite script for recording the lives and triumphs of pharaohs in their tombs and on the monumental stones along the Nile. But almost from the beginning, people in everyday life spoke a different language and wrote a different script, a simpler one that evolved from the earliest hieroglyphs.

These were the words of love and family, the law and commerce, private letters and texts on science, religion and literature. For at least 1,000 years, roughly from 500 B.C. to A.D. 500, both the language and the distinctive cursive script were known as Demotic Egyptian, a name given it by the Greeks to mean the tongue of the demos, or the common people.

Demotic was one of the three scripts inscribed on the Rosetta stone, along with Greek and hieroglyphs, enabling European scholars to decipher the royal language in the early 19th century and thus read the top-down version of a great civilization’s long history.

Now, scholars at the Oriental Institute of the University of Chicago have completed almost 40 years of research and published online the final entries of a 2,000-page dictionary that more than doubles the thousands of known Demotic words. Egyptologists expect that the dictionary’s definitions and examples of how words were used in ancient texts will expedite translations of Demotic documents, more of which are unpublished than any other stage of early Egyptian writing.

A workshop for specialists in Demotic research was held at the university last month as the dictionary section for the letter S, the last of 25 chapters to be finished, is being posted on the Oriental Institute’s Web site, where the dictionary is available free. Eventually a printed edition will be produced, mainly for research libraries, the university said.

Janet H. Johnson, an Egyptologist at the university’s Oriental Institute who has devoted much of her career to editing the Chicago Demotic Dictionary, called it “an indispensable tool for reconstructing the social, political and cultural life of ancient Egypt during a fascinating period,” when the land was usually dominated by foreigners — first Persians, then Greeks and finally Romans.

 

“It’s really huge what a dictionary does for understanding an ancient society,” said Gil Stein, director of the institute. “This will lead to mastering texts from the Egyptians themselves, not their rulers, at a time the country was becoming absorbed increasingly into the Greco-Roman world.”

Although Egyptians abandoned Demotic more than 1,500 years ago, taking up Coptic and eventually Arabic, Dr. Johnson said the dictionary showed that the old language was not entirely dead. It lives on in words like “adobe,” which came from “tby,” the Demotic for brick. The term passed into Arabic (with the definite article “al” in front of the noun) and was introduced into Moorish Spain. From there adobe became a fixture in the Spanish language and architecture.

 

Ebony, the name of the dark wood that was traded down the Nile from Nubia, present-day Sudan, also has Demotic origins. The word for a man from Nubia passed through Demotic by way of Hebrew and Greek as the name Phineas, reminding Dr. Johnson of Phineas Fogg in Jules Verne’s “Around the World in 80 Days.” The Demotic word meaning water lily, Susan, reached Europe through the Hebrew bible.

 

For the Oriental Institute, this is the culmination of a second long-running dictionary project in little more than a year. The final installment of the 21-volume dictionary of the language of ancient Mesopotamia and its Babylonian and Assyrian dialects was completed last year after 90 years of scholarly labor.

 

The Demotic dictionary, begun in 1975, supplements and updates a more modest glossary of Demotic words published in German in 1954 by Wolja Erichsen, a Danish scholar. The new Demotic-English work includes new words not in that glossary, as well as new uses of previously known words and more extensive examples of compound words, idiomatic expressions, place names, reference to deities and words borrowed from other languages. Completed chapters have been posted online from time to time in recent years.

 

“What the Chicago Demotic Dictionary does is what the Oxford English Dictionary does,” said James P. Allen, an Egyptologist at Brown University. “It gives many samples of what words mean and the range and nuances of their meanings.”

 

Dr. Allen said the Demotic dictionary had already served as a major research source in writing his history of the Egyptian language, to be published next year by Cambridge University Press. “I could not have done what I did without the dictionary,” he said. “Or at least not as well.”

 

Demotic is a hard script to read, he said, like shorthand to the uninitiated. The words have no vowels, only consonants. The difference between Demotic and early Egyptian in the age of the great pyramids (2613-2494 B.C.) is greater than between the Anglo-Saxon of Beowulf and modern English. But by computer-processed reproductions of the cursive script in photographs and facsimiles, the dictionary shows the way people wrote the language.

 

The translation effort can have its rewards, including a new understanding of what Dr. Allen called an X-rated Demotic story well known to scholars. The hero in the story goes into a cave to steal a magic book. A mummy there warns it will bring him disaster. Soon he is entranced by a woman who invites him to her house for sex, but she keeps putting off the consummation with endless demands

and frustrating conditions.

 

On the subject of sex, Demotic scholars said the lusty Cleopatra, the last of the pharaohs and presumably the only one fluent in the common speech, probably spoke only Greek in her boudoir. That was the language of the ruling class for several centuries.

 

Dr. Johnson, who specializes in research on the somewhat more equal role of women in Egyptian society, said Demotic contracts on papyrus scrolls detailed a husband’s acknowledgment of the money his wife brought into the marriage and the promise to provide her with a set amount of food and money for clothing each year of their marriage. Other documents showed that women could own property and had the right to divorce their husbands.

Another Chicago researcher, Brian Muhs, noted that many Demotic documents dealt with taxes, the government often leasing their collection to the highest bidder, who was required to pay the amount of the bid regardless of how much tax was collected. Individuals seemed to keep their tax receipts for years, along with other financial records, sometimes written on pottery shards.

 

Since the Chicago Demotic Dictionary should lead to the publication of more texts and more new words, Friedhelm Hoffmann, an Egyptologist at the University of Munich, said that may prompt a need for updated editions — something on the order of CDD 2.0.

Source: The New York Times

Ο ανδρόγυνος φαραώ Τουταγχαμών "πέθανε από επιληψία";

 (Φωτογραφία: Associated Press)

Copyright 2010

The Associated Press All Rights Reserved
Associated Press text, photo, graphic, audio and/or video material shall not be published, broadcast, rewritten for broadcast or publication or redistributed directly or indrectly in any medium. Neither these AP Materials nor any portion thereof may be stored in a computer except for personal and non-commercial use. The AP will not be held liable for any delays, inaccuracies, errors or omissions therefrom or in the transmission or delivery of all or any part thereof or for any damages arising from any of the foregoing.

 

 

Λονδίνο

Ίσως βρέθηκε η ιατρική εξήγηση στο μυστήριο που καλύπτει τον θάνατο του Τουταγχαμών σε εφηβική ηλικία. Και όχι μόνο αυτό: η ιατρική αυτή εξήγηση σχετικά με την πάθηση που έκοψε τόσο πρόωρα το νήμα της ζωής του φαραώ, ίσως μας δείχνει και πώς «πυροδοτήθηκε» η γέννηση της αρχαιότερης μονοθεϊστικής θρησκείας, σύμφωνα με νέα μελέτη.

 

Πλήθος θεωριών για τον θάνατο

 

Από την ανακάλυψη του σχεδόν άθικτου τάφου του Τουταγχαμών το 1922 μέχρι σήμερα, τα αίτια του θανάτου του έφηβου Αιγύπτιου φαραώ αποτελούν αντικείμενο διαμάχης μεταξύ των ειδικών. Μεταξύ των θεωριών που έχουν διατυπωθεί κάποιες κάνουν λόγο για δολοφονία ή για τσίμπημα φιδιού το οποίο του στοίχισε τη ζωή, αλλά και για λέπρα, φυματίωση, ελονοσία, δρεπανοκυτταρική αναιμία, ακόμη και για πτώση του Τουταγχαμών από το άρμα του.

Ωστόσο όλες αυτές οι θεωρίες εμφανίζουν ένα σημαντικό κενό, σύμφωνα με τον Χουτάν Ασραφιάν, χειρουργό που ασχολείται ενδελεχώς με την ιστορία της Ιατρικής στο Ιmperial College του Λονδίνου. Δεν λαμβάνουν υπόψη τους, όπως λέει ο χειρουργός, ότι τόσο ο ίδιος ο Τουταγχαμών όσο και οι υπόλοιποι άνδρες συγγενείς του άμεσου κύκλου του είχαν θηλυπρεπή εμφάνιση, γεγονός που δεν μπορεί να είναι τυχαίο.

Ζωγραφικές αναπαραστάσεις αλλά και γλυπτά δείχνουν ότι ο Σμενκάρε, ένας αινιγματικός φαραώ που πιθανώς ήταν θείος ή και μεγαλύτερος αδελφός του Τουταγχαμών καθώς και ο Ακενατέν που πιστεύεται ότι ήταν ο πατέρας του Τουταγχαμών είχαν επίσης «θηλυκή» φιγούρα, με αφύσικα μεγάλα στήθη και μεγάλους γλουτούς. Συγχρόνως δύο φαραώ πριν από τον Ακενατέν – ο Amenhotep III και ο Tuthmosis IV- εκτιμάται ότι είχαν παρόμοια εμφάνιση. Είναι αξιοσημείωτο ότι όλοι αυτοί οι βασιλιάδες πέθαναν σε νεαρή ηλικία μυστηριωδώς, σημειώνει ο Ασραφιάν. «Μέχρι σήμερα υπάρχουν τόσες πολλές θεωρίες για τους θανάτους των φαραώ, αλλά όλες τους έκαναν λανθασμένα λόγο για τον κάθε φαραώ ξεχωριστά χωρίς να αναλύουν τη γενικότερη εικόνα του οικογενειακού δέντρου».

 

Ύπαρξη κληρονομικής διαταραχής

 

Ο Ασραφιάν όμως μελέτησε το οικογενειακό δέντρο των φαραώ και ανακάλυψε ότι καθένας από αυτούς πέθανε σε ελαφρώς νεαρότερη ηλικία από τον προκάτοχό του. Το γεγονός αυτό μαρτυρεί την ύπαρξη κάποιας κληρονομικής διαταραχής. Ποια ήταν όμως αυτή η κληρονομική διαταραχή; Ιστορικές αναφορές σχετικά με τον κάθε φαραώ μπορούν να δώσουν μια απάντηση.

«Είναι άξιο λόγου ότι δύο από τους πέντε φαραώ που παρουσίαζαν παρόμοια θηλυκά χαρακτηριστικά αναφέρεται σε κείμενα ότι έβλεπαν και θρησκευτικά οράματα» εξηγεί ο Δρ Ασραφιάν και προσθέτει πως είναι γνωστό ότι άτομα με μια μορφή επιληψίας η οποία ξεκινά από τον κροταφικό λοβό εμφανίζουν παραισθήσεις και βλέπουν θρησκευτικά οράματα, κυρίως μετά από έκθεση στο φως του ήλιου. Όλα αυτά οδηγούν τον ειδικό να εκτιμά πως η οικογένεια των φαραώ έπασχε από μια κληρονομική μορφή επιληψίας του κροταφικού λοβού.

Αυτή η διάγνωση δίνει και μια απάντηση σχετικά με τη «θηλυκή» παρουσία των φαραώ. Ο κροταφικός λοβός συνδέεται με περιοχές του εγκεφάλου οι οποίες εμπλέκονται στην έκλυση ορμονών και οι επιληπτικές κρίσεις είναι γνωστό ότι διαταράσσουν τα επίπεδα των ορμονών τα οποία συνδέονται με την ανάπτυξη του φύλου. Έτσι πιθανότατα εξηγούνται τα μεγάλα στήθη των φαραώ. Παράλληλα η συγκεκριμένη θεωρία μπορεί να εξηγεί και το κάταγμα στο πόδι του Τουταγχαμών, το οποίο ίσως προκλήθηκε κατά τη διάρκεια κάποιας κρίσης επιληψίας, σύμφωνα με δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό «Epilepsy & Behavior».

 

Η επιληψία «γέννησε» τον μονοθεϊσμό;

 

Την ίδια στιγμή ίσως η επιληψία των φαραώ ήταν και η υπεύθυνη για τη γέννηση του μονοθεϊσμού. Ο Tuthmosis IV είδε ένα θρησκευτικό όραμα κατά τη διάρκεια μιας ηλιόλουστης ημέρας το οποίο καταγράφεται στο Dream Stele – μια επιγραφή που βρίσκεται κοντά στη Μεγάλη Σφίγγα στη Γκίζα. Ωστόσο τα οράματα του Tuthmosis IV δεν συγκρίνονται με εκείνα που βίωνε ο Ακενατέν. Τα οράματα του Ακενατέν τον οδήγησαν άλλωστε στο να «αναβαθμίσει» μια κατώτερη θεότητα που ονομαζόταν «δίσκος του ήλιου» ή Ατεν στον υπέρτατο θεό – η κίνηση αυτή που αφορούσε για πρώτη φορά εγκατάλειψη των αρχαίων αιγυπτιακών πολυθεϊστικών παραδόσεων ίσως οδήγησε και στην πρώτη καταγεγραμμένη μονοθεϊστική θρησκεία. Εάν η θεωρία του Ασραφιάν ευσταθεί τότε το θρησκευτικό «πείραμα» του Ακενατέν καθώς και ο πρόωρος θάνατος του Τουταγχαμών αποτελούσαν συνέπεια της επιληψίας.

«Τα άτομα με επιληψία του κροταφικού λοβού τα οποία εκτίθενται στο ηλιακό φως εμφανίζουν ενεργοποίηση του θρησκευτικού ζήλου» σημειώνει ο Ασραφιάν.

Ως «συναρπαστική και αληθοφανή εξήγηση» χαρακτηρίζει τη νέα θεωρία ο Χάουαρντ Μάρκελ, ιστορικός της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν στο Αν Αρμπορ. Σε κάθε περίπτωση σημειώνει ότι είναι σχεδόν αδύνατον να αποδειχθεί εάν η νέα θεωρία ισχύει καθώς δεν υπάρχει κάποιο οριστικό γενετικό τεστ για την επιληψία. Όπως λέει «μπορούμε να πούμε ότι μια επιληπτική κρίση οδήγησε στον μονοθεϊσμό; Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα υπόθεση, αλλά παραμένει μόνο μια υπόθεση».

Πηγή: Βήμα Science, Newsroom ΔΟΛ