Το Λούβρο επιστρέφει στην Αίγυπτο σπαράγματα τοιχογραφιών από τον τάφο του Τετάκυ στις Θήβες

Ο Γάλλος υπουργός Πολιτισμού, Φρεντερίκ Μιτεράν, αποφάσισε να επιστρέψει τα πέντε σπαράγματα τοιχογραφία που διεκδικεί η Αίγυπτος, μετά την ομόφωνη απόφαση της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής των Συλλογών των Μουσείων της Γαλλίας, δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων (AFP). Τα πέντε τμήματα της τοιχογραφίας προέρχονται από τον υπ.αρ. 15 Θηβαϊκό τάφο του αξιωματούχου της 18ης Δυναστείας (κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Άμωσι, περ. 1550-1525 π.Χ.), Τετάκυ, στην Dra' Abu el-Naga. Σύμφνωνα με τη Γάλλο υπουργό Πολιτισμού, τα συγκεκριμένα σπαράγματα «αποκτήθηκαν καλή τη πίστη» από το μουσείο του Λούβρου. Από τη δική του πλευρά, ο Zahi Hawass, Γενικός Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, κατηγορεί το μουσείο του Λούβρου για παράνομη απόκτηση των αρχαιολογικών αυτών θησαυρών. «Με το να αγοράζουν κλεμμένες αρχαιότητες, ορισμένα μουσεία ενθαρρύνουν την καταστροφή και την κλοπή αιγυπτιακών αρχαιοτήτων», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο συγκεκριμένος τάφος πρωτοανακαλύφθηκε το 1908 από τον γνωστό για τις έρευνές του στον τάφο του Τουταγχαμών, Λόρδο Carnarvon, ενώ η πρώτη ανασκαφική μελέτη δημοσιεύτηκε από τον Haward Carter το 1912 (Five Years' Explorations at Thebes: a Record of Work Done 1907-1911, Oxford). O τάφος ανοίχτηκε εκ νέου το 1924 από τον αιγυπτιολόγο Percy Edward Newberry (ο ιδρυτής της Αιγυπτιολογικής έδρας στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ), ενώ μία πλήρης δημοσίευση των τοιχογραφιών του τάφου δημοσιεύεται στο Journal of Egyptian Archaeology το 1925 (βλ. Ν. de Garis Davies, 'The Tomb of Tetaky at Thebes (No. 15)', Journal of Egyptian Archaeology 11, 1/2 [1925], 10-18. Κάντε κλικ εδώ για να κατεβάσετε το άρθρο από το JSTOR). Περαιτέρω αρχαιολογική έρευνα στο τάφο πραγματοποιήθηκε από Daniel Polz κατά τη δεκαετία του 1990.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα γεγονότα της επιστροφής των σπαραγμάτων κάντε κλικ εδώ (Γαλλικό δελτίο τύπου) και εδώ (ρεπορτάζ σχετικά με τη διαδικασία απόκτησης των συγκεκριμένων αρχαιοτήτων).

Πηγές: ΕΕF/SCA/ΔΟΛ/Γαλλικό

Βιβλιογραφία για τον τάφο του Τετάκυ:

Ν. de Garis Davies, 'The Tomb of Tetaky at Thebes (No. 15)', JEA 11, 1/2 (1925), 10-18.

Μ. Eaton-Krauss, 'Four Notes on the Early Eighteenth Dynasty', JEA 84 (1988), 205-10.
F. Kampp, Die thebanische Nekropole. Zum Wandel des Grabgedankens von der XVIII. bis zur XX. Dynastie (= Theben, 13). 2 vols. (Mainz am Rhein, 1996), 194-6, figs. 96-98.
B. Porter and R. Moss, Topographical Bibliography of Ancient Egyptian Hieroglyphic Text, Reliefs, and Paintings. I, 1. The Theban Necropolis: Private Tombs (Oxford, 1960), 26-7.

Ο περίεργος "τίτλος" της μοίρας, ή..."επιστροφή από το Ντουάτ (ΙΙ)"!

Για τους αρχαίους Αιγυπτίους η μοίρα (σάυ), αλλά και ο θάνατος του κάθε ανθρώπου καθοριζόταν από τους θεούς κατά τη στιγμή της γέννησής του και ήταν άμεσα συνυφασμένη με το όνομά του (ρεν). Τα έλλογα όντα, ωστόσο, είχαν την ελευθερία να σκέφτονται και να ενεργούν κατά το δοκούν, στην προσπάθειά τους να επιφέρουν μία ισορροπία μεταξύ της εξωτερικής θεϊκής δύναμης και επιρροής και της ιδίας, εσωτερικής θέασης των σημαινόντων και γεγονότων στο μικρόκοσμό τους. Η επίπλαστη αυτή ισορροπία γινόταν ιδιαίτερη αισθητή στις μικρές ή μεγάλες αντιξόοτητες της ζωής, όταν ο αρχαίος Αιγύπτιος προσπαθούσε να κατανοήσει το λόγο που ορισμένα ατυχή συμβάντα και συμφορές εκδηλώνονταν σε συγκεκριμένους ανθρώπους κάποια συγκεκριμένη στιγμή της ζωής τους, και ταυτόχρονα να ταυτοποιήσει τον υπαίτιο αυτών των συμφορών. Έτσι, στην Ιστορία του Σινούχε—λογοτεχνικό έργο του Μέσου Βασιλείου—ο πρωταγωνιστής προσπαθεί να απαλλάξει τον εαυτό του από οποιαδήποτε ευθύνη για τις εσφαλμένες ενέργειές του, αποδίδοντάς τις σε θεϊκές επιρροές και παραλλείψεις. Από την άλλη μεριά, μεταγενέστερα κείμενα, κυρίως της εποχής των Ραμσηδών—όπως, για παράδειγμα, η αυτοβιογραφία του Σι-μουτ, του επονομαζόμενου Κίκι, από τον τάφο του στις Θήβες (αρ. 409)—προτάσουν την ανθρώπινη βούληση και δράση ως φέρουσες την μεγαλύτερη ευθύνη στις δυσάρεστες καταστάσεις, αφήνοντας παράλληλα ένα παράθυρο ανοικτό για μεταμέλεια: εάν ο άνθρωπος αναλάβει την ευθύνη του και αναγνωρίσει τα λάθη του, η αναγνώριση αυτή λειτουργεί αυτόματα ως καταλύτης θεϊκής προστασίας και ευμάρειας, που επιτρέπει και επιταχύνει την ασφαλή μετάβασή του στην "ευλογημένη από τους θεούς" αρχική κατάσταση...

Όταν στις 6 Ιουλίου έγραφα την "Επιστροφή από το Ντουάτ", υποννοώντας το βαρύ φόρτο εργασίας που δε με άφησε να αναπνεύσω όλο το Μάιο και Ιούνιο, δε μπορούσα να φανταστώ ότι δύο εβδομάδας αργότερα ένα πολύ σοβαρό τροχαίο έμελε να επιβεβαιώσει αυτόν τον τίτλο στη μόνη και αληθινή του διάσταση αυτή τη φορά... Όχι μόνο για μένα, αλλά και για τη Μαρία (η χρυσαλίδα μου θα συνεχίζει να μεταμορφώνεται και να αλλάζει τη ζωή μου...) και τη Βασιλική (Βασούλα, ο πρώτος καφές κάτω από το Λευκό Πύργο τον επόμενο Σεπτέμβριο είναι κερασμένος από εμένα...). Η επάνοδος και το "ταξίδι στο φως" μπορεί να ήταν μία επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία, αλλά ολοκληρώθηκε με επιτυχία...με την ανατολή του ήλιου... αφήνοντας στο σκοτάδι και τη λήθη τις όποιες δυσάρεστες αναμήσεις και κυοφορώντας μία καινούργια, ίσως τη μόνη αληθινή, θέαση της ζωής και των ανθρώπων...

Επιστροφή από το...Ντουάτ!

Τα δικά μου Ηλύσια Πεδία...

(παραλία Παναρίτη από ψηλά με το "νησάκι" στο βάθος, Ελίκα Νεαπόλεως Βοιών, Ιούλιος 2009)

Μετά από μία μεγάλη απουσία από τα διαδικτυακά δρώμενα, λόγω αυξημένων επαγγελματικών (τέλος εξαμήνου, εξετάσεις, δύο διεθνή συνέδρια) και συγγραφικών υποχρεώσεωνv που είχαν μείνει στις καλένδες για αρκετό χρονικό διάστημα--επιμέλεια των πρακτικών του 10ου Παγκοσμίου Συνεδρίου των Αιγυπτιολόγων (ολοκληρώνεται), δύο εκτενή άρθρα για τους δαιμονικούς νεκρούς (ολοκληρώθηκε) και την αποτρεπτική μαγεία στους Πτολεμεϊκούς ναούς (ολοκληρώνεται), και τα δύο βιβλία (Αιγυπτιακή Αρχαιολογία: αρχιτεκτονική, τέχνη, κοινωνία, τ. 1, και Ιερογράμματα: Μορφολογία και Σύνταξη των Κλασικών Αιγυπτιακών) που έχω υποσχεθεί στις εκδόσεις Παπαζήση για τη νέα σειρά "Αρχαίοι Πολιτισμοί (οδεύουν προς την ολοκλήρωσή τους, ih shah Allah!)--επανέρχομαι με Αιγυπτιολογικά νέα, ανακοινώσεις και...καλοκαιρινές μελέτες για τις διακοπές σας!

Καλό καλοκαίρι με εσωτερική και πνευματική χαλάρωση στη θαλάσσια απεραντοσύνη και τους αλγεινούς ωκεανούς του Νουν!

Πειραματική Αιγυπτιακή αρχαιολογία

"EXPERIMENT and EXPERIENCE: ANCIENT EGYPT in the PRESENT"

During the week of 10th May 2010, Swansea University’s Egypt Centreand the Centre for Egyptology and Mediterranean Archaeology will be hosting a conference aimed at bringing together all those interested in the practice of ancient Egyptian technology. Through a series of lectures, workshops and practical demonstrations we will explore the value of a hands-on approach to understanding the past. This willinclude experimental archaeology as well as experiential approaches—although disparate in method and goal, both serve a valid purpose inthe transference of knowledge and shaping our understanding of the past. Experimental archaeology has the potential to be a powerfulscientific research tool to help us understand ancient technologyand, together with experiential archaeology, is a perfect medium foreducation and widening participation. The audience for the conference will be wide-ranging, including academics, craftspeople, the generalpublic, and students. By its nature the conference, while focussingon Ancient Egypt, will be interdisciplinary and involve the humanities, arts, and sciences. Along with an edited volume, weintend to podcast parts of the conference, and even host anexhibition at the Egypt Centre. At one level, we hope the conferencewill provoke discussions on the strengths and weaknesses of experimental archaeology, while on another level bring together specialists in Egyptology, materials, and crafts, all the while demonstrating that the transfer of specialist knowledge can be accomplished in ways that involve all members of the community. The audience for the conference will be wide-ranging, includingacademics, craftspeople, the general public, and students.To date the following people have kindly agreed to offer a paper and/or demonstrations:

- Willeke Wendrich (basketry)
- Hans Barnard (ceramics)
- Sally McAleely (flowers)
- Paul Nicholson (glass)
- Richard Parkinson (literature)
- Dennis Stock (stone)
- Ann Richards (textiles).

If you wish to express an interest in the conference, either in attending or in presenting a paper or demonstration please contacteither Kasia Szpakowska (k.szpakowska@swansea.ac.uk) or CarolynGraves-Brown (c.a.graves-brown@swansea.ac.uk). Information will be posted on the University's web site at http://www.swan.ac.uk/egypt/events/Conference%202010/experiment.htm.